ΝΕΟ! Άρθρο για τις περιβαλλοντικές σημάνσεις των γεωργικών προϊόντων

Διαβάστε στο νέο site της Ρόδαξ το νέο άρθρο με θέμα:

ΑΣΦΥΞΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ

ή

ΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΣΗΜΑΝΣΕΙΣ (ECO-ΣΗΜΑΝΣΕΙΣ) ΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ-ΤΡΟΦΙΜΩΝ


Τί θα μπορούσαμε να κάνουμε για να προλάβει η γεωργία μας να βρει μια θέση στο τραίνο της κλιματικής αλλαγής, αντί να το βλέπει να περνά (χωρίς τα δικά μας προϊόντα)

Η πρότασή μας για τα υπολείμματα

ΤΑ MRLs ΩΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΣ
(MRLs=Μέγιστα Ανεκτά Ορια υπολειμμάτων Φυτοφαρμάκων στα Γεωργικά Προϊόντα)

Τα «φυτοφάρμακα στο πιάτο του καταναλωτή» αποτελούν μια σταθερή αξία δημοσιότητας. Ολα τα επιχειρήματα όμως κινούνται στο σκοτάδι της δυσκολίας κατανόησης των τεχνικών λεπτομερειών αλλά και της ιδιότητας των υπολειμμάτων των φυτοφαρμάκων να είναι αόρατα. Γίνεται κάθε τόσο μια αναταραχή για διατροφικό εφιάλτη, η οποία σβύνει μετά από λίγο χωρίς φαινομενικά να αλλάξει τίποτε, μέχρι την επόμενη αναταραχή. Και όμως αλλάζει! Κάθε φορά η γεωργική μας παραγωγή απαξιώνεται όλο και περισσότερο άδικα ώς "αλόγιστη". Κατηγορία που εδραιώνεται σιγά σιγά, καθώς αυξάνει η απόσταση που χωρίζει το ράφι από το χωράφι, στη συνείδηση των καταναλωτών.

Παρακάμπτοντας το ερώτημα για το αν είναι αιτιολογημένοι οι φόβοι ή όχι, κάνουμε τις εξής δύο διαπιστώσεις:

1. Είναι εκ των πραγμάτων αδύνατον –υπό τις σημερινές συνθήκες ζωής- να μεταστραφεί η κοινή γνώμη, να επανακτήσει εμπιστοσύνη στους παραγωγούς μας και να αδιαφορήσει για το αν υπάρχουν υπολείμματα στο πιάτο της ή όχι. Το να προσπαθήσει δηλαδή κάποιος να πείσει ότι τα υπολείμματα των φυτοφαρμάκων είναι ακίνδυνα όταν δεν ξεπερνούν τα θεσμοθετημένα όρια MRLs (Maximum Residue Limits) είναι ματαιοπονία. Πόσο Ανεκτά είναι τα MRLs, λοιπόν; Στο σχετικό κείμενο αιτιολογείται το γιατί δεν μπορούν να γίνουν ανεκτά από την κοινή γνώμη.

2. Ο τόπος μας ως προς το ζήτημα των υπολειμμάτων είναι ευνοημένος από το περιβάλλον και την κληρονομιά μας (πολυτεμαχισμός και μικρός κλήρος). Αναγνωρίζεται επίσημα διεθνώς ότι παράγουμε προϊόντα με πιο λίγα φυτοφάρμακα, που αφήνουν πιο λίγα υπολείμματα, και αυτό συμβαίνει πιο σπάνια από ότι στους ανταγωνιστές μας.

Το οξύμωρο όμως είναι ότι κάθε τόσο έχουμε εμπορικές αστοχίες, ό,ποτε δηλαδή οι πελάτες μας ανακαλύπτουν στα προϊόντα μας μη αναμενόμενα υπολείμματα φυτοφαρμάκων και υπερβάσεις των MRLs. Αυτό έχει ως συνέπεια να προδίδεται η γενική καλή εικόνα μας. Για τον δε ενεχόμενο εξαγωγέα, έχει και σοβαρή οικονομική συνέπεια και τρώση της αξιοπιστίας του.

Έχοντας υπόψιν τα παραπάνω, προτείνουμε ως καλύτερη άμυνα έναντι της αρνητικής δημοσιότητας την επίθεση. Επίθεση στα υπολείμματα των φυτοφαρμάκων. Όπως προκύπτει από το αναλυτικό τεχνικό κείμενο "Πρόταση για Γεωργικά Προϊόντα Απαλλαγμένα από Υπολείμματα Φυτοφαρμάκων" (θα το βρείτε στα "ειδικά τεχνικά άρθρα") αποδεικνύεται ότι είναι δυνατόν και μάλιστα εύκολα να υπερνικήσουμε τους λόγους που οδηγούν στους αιφνιδιασμούς των υπερβάσεων των MRLs. Αυτό που κυρίως χρειάζεται είναι οι άφθονες και ακριβείς πληροφορίες, που τόσο λείπουν, ειδικά από και προς τους παραγωγούς μας.

Αν καταφέρουμε να συστηματοποιήσουμε το εγγενές πλεονέκτημα που έχει ο τόπος μας, και να τυποποιήσουμε το μέγιστο μέρος της παραγωγής μας ως «Απαλλαγμένο από Ανιχνεύσιμα Υπολείμματα Φυτοφαρμάκων» μπορούμε να εισάγουμε μια νέα ποιότητα για την αναγνώριση των προϊοντων μας ως ξεχωριστών. Και μάλιστα ποιότητα που άπτεται της ευαισθησίας των καταναλωτών. Σε κάθε ξέσπασμα αρνητικής δημοσιότητας για τα υπολείμματα θα είναι για μας ευκαιρία προβολής αυτής της νέας ποιότητας. Αυτή είναι η πρόταση για το Σύστημα BELOD, που περιγράφεται στο δεύτερο παράρτημα του παραπάνω κειμένου.

Η πρότασή μας για την ελαιοκαλλιέργεια

Αποτέλεσμα της εμπιστοσύνης που έδειξαν στην ΡοδαξΑγρο ΕΠΕ οι Οργανώσεις Ελαιοκομικών Φορέων κατά την εφαρμογή των Κανονισμών 1334/2002 και 2080/2005
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η βιωσιμότητα της ελαιοκαλλιέργειας απειλείται κυρίως λόγω των χαμηλών τιμών και του πολύ υψηλού κόστους, με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλη τάση για εγκατάλειψη - μη συγκομιδή των ελαιώνων. Αυτό ισοδυναμεί με μεγάλη απειλή για πολλαπλή υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος (διάβρωση – μείωση βιοποικιλότητας – ερημοποίηση), όσο και της επάρκειάς του για την οικονομική δραστηριότητα των κατοίκων, ακόμα και σε περιοχές που η ελιά αποτελούσε την βάση της οικονομικής δραστηριότητας επί χιλιετίες. Είναι όμως δυνατόν να διατηρηθούν παραγωγικοί οι ελαιώνες χωρίς να χάνουν οι ελαιο- παραγωγοί. Αρκεί να εφαρμοστεί ένα σύστημα που να προτάσσει ως στόχο το εισόδημα των παραγωγών μέσω της οργάνωσης και του ελέγχου της παραγωγής και της διάθεσης. Ενα τέτοιο σύστημα έχει αναπτύξει η ΡόδαΑγρο, ξεκινώντας με το επιτυχημένο ΚΟΡΕΠ, το οποίο εξελίχθηκε σε ώριμη πλέον εφαρμογή μιας Ολοκληρωμένης Διαχείρισης που φέρνει αποτελέσματα τα οποία μπορούν να μετρηθούν.

Η ΡόδαξΑγρο ΕΠΕ προτείνει αυτό το σύστημα για όσες ομάδες παραγωγών επιθυμούν να προσπαθήσουν στους εξής τομείς:

• Μείωση του κόστους παραγωγής με προσαρμοσμένες κατά ελαιώνα Ορθές Ελαιοκομικές Πρακτικές: (αύξηση αποδόσεων ελαιοκάρπου, αύξηση ελαιοπεριεκτικότητας, μείωση παρενιαυτοφορίας, μείωση απωλειών από εχθρούς, μηχανική συγκομιδή, άριστη χρήση εισροών και αύξηση Οργανικής Ουσίας για μείωση της εξάρτησης από αζωτούχο λίπανση). Στόχος το άριστο αποτέλεσμα για τον ελαιώνα, σύμφωνα με το δυναμικό παραγωγής του, αλλά και χωρίς αρνητική επίπτωση στο περιβάλλον.
• Οργάνωση παραγωγής με ειδικό κανονισμό λειτουργίας και σύστημα ελέγχων και κυρώσεων στο πλαίσιο Συστήματος Ολοκληρωμένης/Περιβαλλοντικής Διαχείρισης, για ελεγχόμενη ποιότητα σε εμπορεύσιμο όγκο ελαιολάδου.
• Παρακολούθηση του κάθε ελαιώνα με ένα σύνολο δεικτών σε ένα Δελτίο Επίδοσης (ΔΕΛ.ΕΠ.) που παίρνει ο κάθε παραγωγός, ώστε να ξέρει -με την βοήθεια του επιβλέποντος- που υστερεί και τι πρέπει να κάνει για φτάσει στο άριστο αποτέλεσμα, συγκριτικά με τους άλλους ελαιώνες όλων των παραγωγών στην ομάδα του (πατήστε στην λέξη ΔΕΛ.ΕΠ. για παράδειγμα και στο επεξήγηση ΔΕΛ.ΕΠ. για οδηγίες ανάγνωσης).
• Μεγιστοποίηση του ελαιόλαδου βιολογικής παραγωγής που παράγεται συνολικά από όλη την ομάδα.
• Επεξεργασία και ανάπτυξη περιβαλλοντικών δεικτών για την απόδοση ειδικής περιβαλλοντικής ποιότητας για τη διεθνή του αναγνώριση, πέρα από το ΠΟΠ και το εξτρα παρθένο.

και τέλος:

• Επικύρωση της Περιβαλλοντικής Διαχείρισης με την επίσημη Περιβαλλοντική Δήλωση EMAS (EMAS: the "EU Eco-Management and Audit Scheme" ή ελληνιστί "Κοινοτικό Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης και Ελέγχου").

Να σημειωθεί ότι η πρώτη τέτοια δήλωση για την ευρωπαϊκή ελαιοκαλλιέργεια ήταν η περιβαλλοντική δήλωση EMAS της Ομάδας Παραγωγών ΝΗΛΕΑΣ που κοινοποιήθηκε στην ΕΕ τον Μάρτιο του 2009. Περισσότερες πληροφορίες για αυτή την σημαντική επιτυχία θα βρείτε στην διεύθυνση http://www.nileasoliveoil.gr/ .

Η ΡόδαξΑγρο ΕΠΕ σχεδιάζει τα συστήματα αυτά, κατά περίπτωση ομάδας παραγωγών και αναλαμβάνει πλήρως την κατάρτιση των επιβλεπόντων / προετοιμασία για την εγκατάσταση και εφαρμογή τους, το ηλεκτρονικό σύστημα διαχείρισης, το οπτικοακουστικό υλικό κατάρτισης και την διάχυση πληροφοριών. Το κυριώτερο όμως που κάνει είναι να παρακολουθεί ότι όντως το σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης αποδίδει μετρήσιμες βελτιώσεις, με τελικό δείκτη το εισόδημα των παραγωγών.

Για λεπτομέρειες της προσέγγισης που ακολουθούμε διαβάστε το -σχετικά εκτενές- τεχνικό άρθρο "Ορθές Πρακτικές και Ολοκληρωμένη Διαχείριση στην Ελαιοκαλλιέργεια" που δημοσιεύτηκε σε τρείς συνέχειες (2008-2009) στο περιοδικό "Ελιά και Ελαιόλαδο" (θα το βρείτε στα "ειδικά τεχνικά άρθρα") .

Η ελληνική γεωργία

Η ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ: Η ελληνική γεωργία πάει από το κακό στο χειρότερο. Γιατί;
Οι σημαντικές ξένες αγορές μας προτιμούν όλο και λιγώτερο. Ακόμα και έλληνες καταναλωτές αγοράζουν όλο και περισσότερο εισαγόμενα γεωργικά προϊόντα. Ας υστερούν απέναντι στα δικά μας σε γεύση και σε άρωμα. Προτιμώνται όμως λόγω χαμηλότερης τιμής και της σταθερής ποιότητάς τους. Γιατί να γίνεται αυτό;
Διότι η λιανική πώληση των γεωργικών προϊόντων έχει διεθνοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό. Οι αλυσίδες που τροφοδοτούν τα σούπερμάρκετ δεν κάνουν πολιτική στήριξης της ελληνικής υπαίθρου. Αναζητούν σε όλο τον πλανήτη την πιο σταθερή-αξιόπιστη ποιότητα στην χαμηλότερη δυνατή τιμή. Ο ανταγωνισμός σε περιβάλλον παγκοσμιοποίησης τις αναγκάζει να κάνουν έτσι. Γιατί ψάχνουν έξω;
Διότι, η δική μας γεωργική παραγωγή είναι τελείως ανοργάνωτη, η μόνη εξαίρεση στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Αυτός είναι ο μόνος λόγος που την κάνει ανίκανη να παράγει με σταθερή ποιότητα σε χαμηλή τιμή. Πάσχει από ανταγωνιστικότητα! Γιατί όμως;
Ο μόνος λόγος για την ανοργανωσιά της παραγωγής είναι η άγνοια – απουσία πληροφόρησης, αφού δεν υπάρχει στην Ελλάδα δομή, δημόσια ή ιδιωτική, που να δίνει επαρκείς και ακριβείς πληροφορίες στους παραγωγούς (και τους μεταποιητές). Και να υπήρχε ακόμα, το να πληροφορεί σωστά τόσους πολλούς αγρότες (ένα εκατομμύριο?) θα ήταν ηράκλειος άθλος!
Συνολικές λύσεις για την καλή οργάνωση της ελληνικής γεωργίας μπορούν να σχεδιαστούν φυσικά μόνο σε επίπεδο κράτους. Με τις γνωστές πάντα δυσκολίες.

Φτάνει όμως με τις διαπιστώσεις!

Η ΠΡΟΤΑΣΗ: Συν Αθηνά και χείρα κίνει, όπως λέγανε παλιότερα.
Καθώς οι έλληνες παραγωγοί περιμένουν τον κρατικό σχεδιασμό, δεν βλάπτει να βάλουν ένα χέρι για να αυτο-βοηθηθούν. Ισως έτσι να γίνουν ανταγωνιστικοί πιο εύκολα, επιτυγχάνοντας με τις δικές τους δυνάμεις τη σταθερή ποιότητα στην τιμή που αναζητούν οι αλυσίδες τροφοδοσίας της αγοράς. Ακόμα καλύτερα δε, αν πετύχουν να αναγνωριστεί κάποια στιγμή η ποιότητά τους, και τους προσφερθεί καλύτερη τιμή. Για παράδειγμα, αντί να μεμψιμοιρεί κανείς για τις απαιτήσεις της αγοράς για τα MRLs (όρια των υπολειμμάτων των φυτοφαρμάκων), πιο ανταγωνιστική ποιότητα είναι να προσφέρει στην αγορά προϊόντα απαλλαγμένα από υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Ο ανταγωνισμός -όπως και η επιβίωση- ήταν πάντα ιδιωτική υπόθεση, όχι κρατική.
Σταθερή ποιότητα σε υπολογίσιμο όγκο προς διάθεση προϋποθέτει ελεγχόμενη παραγωγή. Χαμηλή τιμή που να αφήνει κέρδος σημαίνει χαμηλό κόστος και οργάνωση της διάθεσης από τις οργανώσεις των παραγωγών. Οσο πάσχει η οργάνωση της διάθεσης, τόσο θα είναι αναπόφευκτοι οι μεσάζοντες. Ανταγωνιστικότητα σημαίνει να προτιμάει εσάς η αγορά ως προμηθευτή, ανάμεσα σε πολλούς άλλους άξιους προμηθευτές.
Τίποτε από τα παραπάνω σημεία δεν είναι αυτονόητο. Συχνά μάλιστα σε μερικά σημεία κρύβεται μια αλήθεια αντίθετη προς την κοινή πίστη των παραγωγών μας.
Ολα αυτά μαζί, δηλαδή η Οργάνωση της Παραγωγής και της Διάθεσης, από το σπόρο μέχρι την κατανάλωση συναποτελούν την Ολοκληρωμένη Διαχείριση όπως αυτή θα έπρεπε να είναι. Δυστυχώς όμως, συχνά δεν είναι παρά μόνο η σκιά της. Μπορούμε να σας βοηθήσουμε να την στήσετε στα πόδια της για να σας προσφέρει την βοήθειά της όσο πιο γρήγορα γίνεται

Πατήστε πάνω σε κάθε μία από τις παραπάνω φράσεις για να δείτε πόση συζήτηση χρειάζεται να γίνει, ίσως από την αρχή.